KURUMLAR VERGİSİ HUKUKU REHBERİ

A. Genel Bakış

Türkiye, çok sayıda ayrı kanun, yönetmelik, tebliğ ve müteakip değişikliklerle uygulanan karmaşık bir vergi sistemine sahiptir. Buna göre Türk Vergi Sistemini düzenleyen başlıca yasal metinler 213 Ocak 4 tarih ve 1961 sayılı Vergi Usul Kanunu'dur (Vergi Usul Hukuku), 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu 13 Haziran 2006 tarihli (Kurumlar Vergisi Hukuku), 3065 Ekim 25 tarihli ve 1984 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu (Katma Değer Vergisi Kanunu), 488 Sayılı Damga Vergisi Kanunu ve 1 Temmuz 1964 tarihli (Damga Vergisi Kanunu) ve 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu 31 Aralık 1960 tarihli (Gelir Vergisi Kanunu/GVK).

B.Türkiye'deki İşletmelere Uygulanan Kurumlar Vergisi ve Diğer Vergiler

i.Gelir Vergisi

Bu doğrultuda 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun (GVK) 2. maddesinde ticari kazançlar, tarımdan elde edilen gelirler, ücretler, serbest meslek kazançları, taşınmaz ve taşınır sermaye gelirleri ile diğer gelir ve iratların gelirler için belirleyici unsurlar olduğu düzenlenmiştir. Türkiye'de vergi rejimi.

Ayrıca, Türkiye'de uygulanacak vergiler için bireyler için Türkiye'de ikamet ve mülk sahipliğinin ve vatandaşlığın belirleyici faktörler olduğuna dikkat edilmelidir. Türkiye'de bir kişinin vergilendirme yükümlülüğü, çoğunlukla çalışan veya profesyonel çalışan olarak elde ettiği gelire bağlıdır. Mukimlik, bireyler için vergi yükümlülüğünü belirlemek için gereken temel niteliktir. ITL'ye göre, Türkiye'de daimi ikametgahı bulunan veya bir takvim yılı içinde sürekli olarak altı aydan fazla Türkiye'de kalan kişiler, tam mükellef veya tam mükellef olarak belirlenir.

2022 yılı gelir vergisi hesaplamaları aşağıdaki gibidir:

Gelir TutarıVergi oranı
32.000 TL'ye kadar  % 15
32.000 TL üstü ve 70.000 TL'ye kadar%20 (ilk 4.800 TL için 32.000 TL vergi)  
70.000 TL üstü ve 170.000 TL'ye kadar%27 (ilk 12.400 TL için 70.000 TL vergi)  
170.000 TL üstü ve 880.000 TL'ye kadar%35 (ilk 39.400 TL için 170.000 TL vergi)  
880.000 TL üzeri%40 (ilk 287.900 TL için 880.000 TL vergi)  

ii. kurumlar vergisi

Gelir Vergisi'nin hem çalışanlar gibi bireyler için hem de kurumlar için ayrı ayrı uygulandığı ve vergi oranlarının her mükellef için niteliğine ve toplam gelire göre değişiklik gösterdiği de belirtilmelidir. Buna göre, Kurumlar Vergisi, ticari kuruluşlar tarafından elde edilen kurumlar kazancı üzerinden alınır. Bu Kurumlar Vergisi, gerçek kişilerden değil, sadece kurumlardan alındığı için, kurumsal işlemlere uygulanan en önemli ve karakteristik vergidir. Türk 23 için kurumlar vergisi oranı %202220 yılında %2023'ye indirilmesi beklenmekle birlikte. Türkiye'deki kurumlar, tam mükellef ve mukim olmayan mükellefler olarak gruplandırılabilir.

Bir şirketin hem yasal hem de iş merkezi Türkiye dışındaysa, şirket mukim olmayan bir tüzel kişilik olarak kabul edilecektir. Bunlardan herhangi biri Türkiye'de bulunuyorsa, şirket mukim olarak kabul edilir. Mukim kuruluşlar dünya çapındaki gelirleri üzerinden vergiye tabiyken, yerleşik olmayan kuruluşlar yalnızca Türkiye'deki faaliyetlerden elde ettikleri gelirler üzerinden vergilendirilir.

Örnek 1 – Kurumlar Vergisi   Firmanız (A Şirketi) 1.000.000 yılı içerisinde toplam 2022 TL net (vergi sonrası) fatura kesmekte ve satın alınan ürün ve hizmetler için 500.000 TL fatura almaktadır. Diyelim ki A firmasının aynı yıl içerisinde 100.000 TL'lik bir organizasyon gideri daha oldu. Bu, A Şirketinin yaptığı toplam harcamanın 600.000 TL, A şirketinin 400.000 yılı karı 2022 TL olacağı anlamına gelir. Bu, 400.000 TL kârın %23'ü CIT'e (92.000 TL) tabi tutulacağı anlamına gelir. Mart 2023'e kadar.  
Örnek 2 – Üç Aylık CIT (Geçici Vergi)   A Şirketi 1.000.000 yılı ilk çeyreği için (Ocak, Şubat ve Mart) toplam 2022 TL net (vergi sonrası) fatura kesmektedir. A şirketinin aynı dönemdeki organizasyon giderleri 100.000 TL'dir. Senaryo 1: A Şirketi herhangi bir ürün/hizmet satın almadığı için ilk çeyrekte üçüncü şahıslardan fatura almamıştır. Bu, A Şirketinin üç aylık kârının 900.000 TL (1.000.000 – 100.000) olduğu anlamına gelir. Bu üç aylık kâr, üç aylık dönemler için %23 CIT'ye tabi olacaktır, dolayısıyla Mayıs 207.000'ye kadar toplam 2022 TL'nin geçici vergi olarak ödenmesi gerekecektir. Senaryo 2: A Şirketi, 1 için herhangi bir fatura düzenlemez.st 2022 çeyreğine kadar ancak 500.000 TL tutarında harcama yapar. 2 içinnd 2022 yılının çeyreğine kadar A Şirketi hiçbir masraf yapmamakta, toplam 600.000 TL tutarında fatura kesmektedir. A Şirketinin 1 sırasında hiçbir geliri olmadığı içinst Çeyrek, aynı dönemde yapılan 500.000 TL'lik giderlerin mahsup edilmesi mümkün olmadığından, bu giderler 2.nd çeyrek. 2'dend çeyreğinde, A Şirketi herhangi bir harcama yapmamasına ve 600.000 TL kar elde etmesine rağmen, bir önceki çeyrekten 500.000 TL aktarılan gider olduğu için, aktarılan gider düşülecek ve sadece 100.000 TL üç ayda bir CIT'ye tabi olacaktır. 23'dend çeyrek. .  

iii. Katma değer Vergisi

KDV, şirketinizin hizmetler için düzenleyeceği faturalar da dahil olmak üzere hemen hemen tüm işlemlere uygulanan ana vergidir. Ürün ve hizmetlerin niteliğine bağlı olarak uygulanan farklı KDV katmanları vardır. Ancak ana KDV oranı %18'dir. Ayrıca işlemin niteliğine göre uygulanabilecek %8 ve %1 oranları da bulunmaktadır. KDV beyannameleri her ay sonunda düzenlenen ve alınan faturalar vasıtasıyla yapılmakta olup, her aya tekabül eden KDV'nin bir sonraki ayın sonuna kadar ödenmesi gerekmektedir.

Örnek 3 – KDV   A firması, net 10.000 TL tutarında %18 KDV ile fatura kesmek istiyor. Bu durumda KDV 1.800 TL olurken, fiili faturanın toplam 11.800 TL olması gerekecektir. Bu 11.800 TL'nin tamamı müşteriden tahsil edilecek ve KDV tutarı ay sonunda vergi dairesine beyan edilecektir. A Şirketi KDV tutarını zaten tahsil ettiğinden, A Şirketinin bu KDV'yi bir sonraki ayın sonundan önce vergi dairesine ödemesi gerekecektir.  
Örnek 4 – KDV'nin Düşülmesi   Yukarıdaki örneği temel alarak, A Şirketinin KDV olarak kaydedilen 11.800 TL ile toplam 1.800 TL fatura düzenlediğini varsayalım. Bu durumda A şirketinin vergi dairesine 1.800 TL ödemesi gerekecektir. Ancak, A Şirketinin satın aldığı herhangi bir hizmet veya ürün için üçüncü şahıslardan da fatura alması durumunda bu KDV mahsup edilebilir. Senaryo 1: A Firması X Firmasına Mayıs ayında 11.800 TL fatura keser ve Mayıs ayında tekrar 5.000 TL + KDV değerinde ürün satın alır (KDV 900 olacaktır) Y Firmasının faturası ile. aynı ay, A firmasının Y firmasına ödediği 900 TL KDV, A firmasının X firmasından aldığı 1.800 TL KDV'den mahsup edilerek, A firmasının ödeyeceği toplam KDV 900 TL olacaktır. Senaryo 2: A Şirketi herhangi bir fatura düzenlemez. Mayıs, ancak 5.000 TL + KDV değerinde bir ürün satın alırsa Mayıs (KDV 900 olacaktır) Y Firmasından faturalı. Mayıs, beyan edilmiş KDV yoktur ve A firmasına 900 TL KDV'li fatura gelmesine rağmen bu 900 TL'nin indirileceği beyan edilmiş KDV yoktur. Fazla KDV vergi dairelerinden nakden talep edilemediğinden, bu fazla KDV bir sonraki aya (veya A Şirketi fatura kesene kadar) aktarılacaktır. Şimdi diyelim ki A firması 5.000 TL +KDV fatura kesiyor. Haziran Haziran ayında Z firmasına 11.800 TL'ye (1.800 TL KDV dahil). Normal şartlarda A firmasının bu fatura nedeniyle Haziran ayı için toplam 1.800 TL KDV ödemesi gerekmektedir. Ancak Mayıs ayından itibaren aktarılan 900 TL fazla KDV olduğu için bu 900 TL mahsup edilecek ve kalan 900 TL'lik KDV'nin sadece A Firması tarafından ödenmesi gerekecektir.  

iv. Stopaj vergisi

Stopaj, bu özette bahsedilen diğer vergilerden farklı olarak özel bir vergi türüdür. Tüm işlemler için geçerli değildir, bu nedenle istisnai bir vergidir. Temel olarak, genellikle doğrudan faturaların (örneğin, avukatlar tarafından düzenlenen faturalar) üzerine not edilen, önceden ödenmiş bir gelir vergisi veya kurumlar vergisidir. Oran %20'dir.

C.Son Açıklamalar

Türkiye'de vergi (ve özellikle kurumlar vergisi) ile ilgili yasal çerçeve oldukça karmaşıktır. Uygulanan farklı vergileri kapsayan birden çok mevzuatın yanı sıra vergi kesintileri, beyannameler ve cezalara ilişkin kural ve prosedürleri düzenleyen yüzlerce ikincil düzenleme (yönetmelik, tebliğ, iç vergi beyannamesi vb.) bulunmaktadır. Bu bağlamda, bu makalenin Türkiye'de vergi ile ilgili tüm konularda tam bir rehber olmayı amaçlamadığını, daha çok Türkiye'de yatırım yapmak isteyen yabancılar için kurumlar vergisine kısa bir giriş yapmayı amaçladığını belirtmek önemlidir.

Okumaya Devam Et KURUMLAR VERGİ KANUNU 102 - Vergi Numarası, Beyan Verme ve Türkiye'de Faturalama >

Select Language »